Jeśli rozpoznasz grzybicę stóp w początkowej fazie i odpowiednio wcześnie rozpoczniesz leczenie, istnieje duże prawdopodobieństwo szybkiego wyzdrowienia przy zastosowaniu minimalnej ilości leków przeciwgrzybiczych, które w większości stanowią zagrożenie dla zdrowia (zwłaszcza wątroby) podczas długotrwałego stosowania. Niestety nie zawsze i nie każdemu udaje się na czas zareagować na pierwsze oznaki pojawienia się infekcji grzybiczej, ponieważ objawy na początkowym etapie są bardzo podobne do nieszkodliwych objawów skórnych. Znasz to uczucie, gdy na płytce paznokcia u palca u nogi pojawia się żółta plama i pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy to: nic, zetnę, wyrośnie zdrowy, czysty paznokieć, albo gdzieś się uderzę, to niedługo minie. Lub w fałdach międzypalcowych pojawia się lekkie złuszczanie, które w 90% jest spowodowane suchością skóry i zaczyna być leczone kremami nawilżającymi. Ale za tymi wszystkimi „nieszkodliwymi” objawami najczęściej kryje się znajomy i znienawidzony grzyb stóp.
Czynniki prowokujące i źródła infekcji
Ciąża może powodować rozwój chorób grzybiczych, ponieważ w tym okresie kobieta może doświadczyć gwałtownego spadku odporności i braku równowagi hormonalnej.
Grzybica stóp, podobnie jak wiele chorób, nie może rozwijać się samodzielnie; dla jego pojawienia się i rozwoju niezbędne jest sprzyjające środowisko. Istnieje wiele czynników i współistniejących chorób, które powodują pojawienie się tej choroby:
- gwałtowny spadek odporności;
- brak lub naruszenie higieny osobistej;
- zwiększone pocenie się;
- cukrzyca;
- otyłość;
- płaskostopie;
- choroby naczyniowe kończyn dolnych;
- ciągłe otarcia i rany;
- interwencje chirurgiczne itp.
Wymieniliśmy najpopularniejsze przyczyny grzybicy stóp, ale nawet zła dieta czy długotrwałe stosowanie antybiotyków może być przyczyną rozwoju grzybicy.
Do zakażenia dochodzi najczęściej po noszeniu obuwia chorej osoby lub skorzystaniu z publicznych pryszniców. W ostatnich latach obserwuje się także szybki wzrost rozprzestrzeniania się grzybic poprzez urządzenia do manicure. Inne źródła infekcji obejmują:
- środki higieny osobistej dla chorego (luffa, pumeks);
- rzeczy osoby zakażonej (skarpetki, pończochy, buty, kapcie, spodnie);
- podłogi (zwłaszcza drewniane) w łazienkach, prysznicach, salach gimnastycznych.
Czynniki wywołujące grzybicę stóp są bardzo odporne na środowisko i wyróżniają się tym, że mogą przez długi czas pozostawać w ukryciu na drewnie, ręcznikach i skarpetach. Okres zaostrzenia to wiosna i jesień.
Jak rozpoznać grzybicę stóp na początkowym etapie?
Tutaj doświadczeni dermatolodzy zalecają zwracanie uwagi nie tylko na objawy zewnętrzne, ale także wewnętrzne. Czy zauważyłeś, że wszyscy chodzą do łaźni, basenów, opalają się na plaży, a grzyb atakuje tylko wybrane osoby? Rzecz w tym, że jego rozwój wymaga sprzyjającego środowiska - zmniejszonej odporności organizmu. Stan ten może wystąpić w przypadku chorób współistniejących lub niedawnych zabiegów medycznych, podczas których stosowano antybiotyki lub leki hormonalne.
Porozmawiajmy teraz o manifestacji grzyba na skórze stóp. Główne objawy to:
- pęknięcia w fałdach międzypalcowych;
- łuszczenie się między palcami;
- stwardnienie skóry na piętach;
- skóra na stopach i palcach złuszcza się;
- deformacja płytek paznokciowych (pogrubienie lub przerzedzenie);
- zmiana koloru paznokci (żółty, brązowy, czarny);
- zaczerwienienie i obrzęk stóp;
- pojawienie się czerwonych plam na udach i wewnętrznej stronie nóg;
- łuski na całej powierzchni stopy;
- swędzenie o różnym nasileniu (w zależności od lokalizacji i patogenu);
- nieprzyjemny zapach (najczęściej obserwowany u osób cierpiących na nadmierną potliwość).
W przypadku głębokich grzybic może wystąpić pojawienie się pęcherzyków, strupów i pęknięć, którym towarzyszy silny świąd i ból. W niektórych przypadkach zmiany zlokalizowane są w takich miejscach, że z powodu silnego bólu nie można stanąć na nodze. Może to prowadzić do tymczasowej niepełnosprawności i problemów z poruszaniem się.
Odmiany i klasyfikacja
Jak już wiesz, grzybice mogą być wywoływane przez różne patogeny, na tej podstawie lokalizacja zmian może się różnić. Najczęściej grzyb stóp może być spowodowany:
- dermatomikozy;
- grzybice candido;
- głębokie grzybice.
Wszystkie grzybice stóp są dziś uważane za niezależne choroby, wywoływane przez różne patogeny i zlokalizowane w różnych obszarach nóg, ale wszystkie łączy jedna nazwa - grzyb stóp. Najczęstsze z nich:
- Przystanek Rubrofitiya. Stanowi około 60% wszystkich grzybic stóp. Jest wysoce zaraźliwa i rozpowszechniona wśród niektórych grup populacji. Początkowy etap rubromikozy stóp charakteryzuje się zmianami między palcami i fałdami na palcach. Następnie w proces zaangażowana jest podeszwa i wewnętrzna strona stopy. Uszkodzenia tworzyw sztucznych paznokci przez rubrofitii obserwuje się u co trzeciej pacjentki. Dość często łączony z grzybami na rękach, zwłaszcza z uogólnionym rubromikozem.
- Grzybica naskórka. Należą do nich dwie odrębne choroby - Epidermofitiya stóp i Epidermofitiya fałdów pachwinowo-udowych. W obu przypadkach zmiany zlokalizowane są na nogach. Epidermofitii stóp charakteryzuje się zmianami fałdów między palcami, podeszwami i grzbietem stopy. Rzadziej proces rozprzestrzenia się na paznokcie (zwykle 5. i 1. palec u nogi). Zmiany chorobowe pokryte są łuskami i strupami. Występuje swędzenie o różnym nasileniu. W ostrych przypadkach może wystąpić ogólne złe samopoczucie i ból głowy. Naskórek pachwinowy objawia się dużymi, łuszczącymi się plamami w pachwinach, wewnętrznej stronie nóg, udach i okolicy odbytu. Zmiany mogą osiągnąć wielkość dużej płytki i towarzyszy im lekki świąd, łuszczenie się i obrzęk.
- Grzybica paznokci. Częstość występowania grzybicy paznokci stale rośnie z roku na rok. Dopiero teraz (według statystyk z połowy 2016 roku) u 10-18% Rosjan diagnozuje się grzybicę paznokci o różnym nasileniu. W ich rozwoju ogromną rolę odgrywają czynniki środowiskowe i społeczne. Zagrożone są także osoby z problemami z układem naczyniowym, odpornościowym i hormonalnym. Mężczyźni chorują 1,3 razy częściej niż kobiety. Grzybica paznokci występuje bardzo rzadko u dzieci, ze szczytową częstością występowania u osób w wieku od 50 do 70 lat.
- Kandydoza. Rzadko, ale wciąż zdarzają się przypadki uszkodzenia stóp przez grzyby Candida. W pojedynczych przypadkach drożdżakowe zapalenie balanoposthitis może rozprzestrzenić się z narządów płciowych na okolicę odbytu i fałdy pachwinowo-udowe. Nieco częściej na paznokciach występują grzyby drożdżopodobne. W początkowej fazie pojawia się ból w fałdzie paznokciowym, a po naciśnięciu może zostać uwolniona ropa. Z biegiem czasu jego kolor nabiera brązowo-brązowego odcienia.
Istnieje również rubrofitiya gładkiej skóry, ale zmiany z nią rzadko występują na nogach. Ale rubromikozu w pachwinie charakteryzuje się uszkodzeniem wewnętrznej strony nogi z czerwonymi plamami.
Leczenie i profilaktyka
Diagnostyka grzybicy nóg obejmuje badanie obrazu klinicznego, pobranie zeskrobin ze zmian chorobowych, badanie mikroskopowe (odnalezienie nitek grzybni) oraz posiew bakteryjny w celu określenia posiewu grzybiczego. Przed wizytą u lekarza nie należy leczyć zmian żadnymi środkami! Diagnozę różnicową przeprowadza się w przypadku egzemy, wysypki i kontaktowego zapalenia skóry.
Leczenie Epidermofitii i rubrofitii w pachwinie odbywa się za pomocą leków zewnętrznych (najczęściej klotrimazolu). Rokowanie jest pozytywne, czas leczenia rzadko przekracza jeden miesiąc. Jako środek zapobiegawczy zaleca się leczenie zmian roztworami zawierającymi alkohol; jeśli występuje swędzenie, można przepisać leki przeciwhistaminowe.
Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku grzybic stóp i grzybicy paznokci, ponieważ nawet w początkowej fazie są one bardzo trudne do leczenia i podatne na nawroty. Za najskuteczniejsze uważa się połączenie leków zewnętrznych i ogólnoustrojowych, ścisłe przestrzeganie dawkowania, zasad higieny osobistej i dezynfekcji. Skuteczne okazało się połączenie Diflucanu w kapsułkach i terbinafiny w postaci maści (leczenie zmian 2 razy dziennie przez miesiąc). W walce z grzybicą stóp dużą wagę przywiązuje się do leczenia obuwia i skarpetek, które mogą powodować nawroty choroby. Wskazane jest gotowanie skarpetek lub pranie ich w temperaturze 90 stopni; wkładki i buty wewnątrz należy potraktować roztworem chlorheksydyny.
A co najważniejsze, pamiętajcie, że dzisiaj wykrytą we wczesnym stadium grzybicę stóp można z powodzeniem leczyć nowoczesnymi lekami, natomiast leczenie zaawansowanej grzybicy paznokci i grzybicy stóp może zająć miesiące, a nawet lata.